Yönetim Mevzuat Tüzük İletişim   16.01.2018

AK Enerji
AKÖZ Grubu
BAYINDIR Holding
BEREKET ENERJİ
BİLGİN ENERJİ YATIRIM HOLDİNG
BOREAS ENERJİ
Borusan EnBW Enerji Yatırımları ve Üretim A.Ş.
ÇALDERE
ÇİMTAŞ ÇELİK İMALAT MONTAJ ve TESİS A.Ş.
Das Mühendislik ve Enerji Yatırımları A.Ş.
ENİMEKS
Epuron GmbH
ERKO Şirketler Grubu
GALKON
GÜNGÖR ELEKTRİK
GÜRİŞ İnşaat ve Mühendislik A.Ş.
HAREKET Proje Taşımacılığı ve Yük Mühendisliği A.Ş.
HEXAGON Danışmanlık ve Ticaret A.Ş.
HİDRO DİZAYN
KARESİ ENERJİ A.Ş.
LNG Process A.Ş.
MASTER DANIŞMANLIK MÜMESSİLLİK VE TİCARET  A.Ş.
OZG Enerji İnşat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.
PERFECT WIND
RES ANATOLIA
SANKO ENERJİ
SOYAK Holding
TÜRKERLER İnşaat
USLUEL A.Ş.
Vestas Türkiye
YENİGÜN İnşaat
YILDIRIM GRUP
ZORLU Holding
© 2005 RESSİAD
 
Haberler
Elektrik enerjisi üretim yatırımlarının önünün açılması için 2 Mayıs 2006 tarihinde ENERJİ BAKANLIĞI'nda yapılan toplantı ve RESSİAD görüşü 05.05.2006

Elektrik enerjisi üretim yatırımlarının önünü açacak

kanun değişikliği

 
Elektrik enerjisi sektörü yatırımlarının önünün açılması ve başlatılabilmesini sağlamak amacıyla gerekli önlemlerin alınması için hazırlanan ve çeşitli kanunlarda değişiklikler öngören kanun tasarısı, 2 Mayıs 2006 Salı günü saat 17.00’de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda sektörün konusunda etkin temsilcilerinin katılımıyla yapılan toplantıda ele alındı.
 
Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Dr. M. Hilmi Güler’in başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya  Bakanlığın 25 Nisan 2006 tarihli resmi yazısı ile ve sırasıyla DPT Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, Türkiye Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD), Elektrik Üreticileri Derneği (EÜD), Rüzgar Enerjisi ve Su Santralları İşadamları derneği (RESSİAD), Hidroelektrik Santralları Sanayi İşadamları Derneği (HESİAD), Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER), Türkiye Kojenerasyon Derneği çağrılmıştı.
 
Toplantıda Bakan Dr. M. Hilmi Güler’in yanında DPT Müsteşarı Ahmet Tıktık ile Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Doç. Dr. Sami Demirbilek, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Selahattin Çimen, Enerji İşleri Genel Müdürü Budak Dilli ve davetli kurumlardan diğer yetkililer yer alıyordu. Elliyi aşkın kişinin katıldığı toplantıda Bakan Dr. Güler, şirketler yerine bağlı oldukları ilgili sektör derneklerini çağırdıklarını özellikle vurguladı. Toplantıda RESSİAD’ı Başkan Prof. Dr. Mustafa Özcan Ültanır, Yönetim Kurulu Üyesi ve ERE Holding Başkanı H. Reşat Köymen, Üyemiz ve BİLGİN ENERJİ Holding Başkanı Vehbi Bilgin ile üyemiz ERE Hidroelektrik A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Nuh Nadi Bakır’dan oluşan dört kişilik heyet temsil etti.
 
Bakan Dr. Güler’den sonra tasarı üzerinde konuşmak için söz alan RESSİAD Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özcan Ültanır, hazırlanan 9. Plan çalışmasında 2009-2010 yıllarında arz açığı beklentisinin saptandığını, ancak daha sonra serbest piyasada lisans almış üretim tesislerinin projelerindeki ilerleme düzeylerine bağlı olarak arz açığının 2008 yılında ortaya çıkacağının görüldüğünü, artan petrol fiyatları nedeniyle doğalgaz fiyatlarındaki artış ve artmayan elektrik fiyatları karşısında otoprodüktör üreticilerin üretimlerini önemli ölçüde azaltmaları veya durdurmaları koşulunda, arz açığının 2007 yılında da görülebileceğini vurguladı. Bu açığın kapatılmasında akarsu tipi hidroelektrik santralların üretimlerinin önemli katkısının olabileceğini söyleyen Prof. Dr. Ültanır, rüzgâr santralları ile de bir miktar katkı sağlanabileceğini belirtti.
 
Prof. Dr. Ültanır daha sonra hazırlanan tasarıya bağlı olarak; aynı noktada hidroelektrik santral kurmak için yapılan birden fazla başvurunun sonuçlandırılmasında Devlet Su İşlerinin görevlendirilmesi, arz güvenliği için Bakanlar Kurulu’na yetki verilmesi, bu yetki ile beraber serbest piyasaya getirilen sınırlama veya hükümet müdahalesi, uluslararası enterkonneksiyon şartı, elektrik ithalat ve ihracat faaliyetleri, yenilenebilir enerji kaynaklarından yapılacak üretimle ilgili olarak belirlenecek fiyat için temel oluşturan ortalama piyasa fiyatı konularında RESSİAD görüşlerini ayrıntılı ve sistematik bir biçimde dile getirdi.
 
Prof. Dr. Mustafa Özcan Ültanır’ın konuşmasının ardından Bakan Dr. Güler, bundan sonraki konuşmacıların, Ültanır’ın söyledikleri dışında farklı görüşleri varsa, onların söylenmsini ve mümkünse görüşlerin kendilerine ayrıca yazılı olarak iletilmesini istedi.
 
RESSİAD görüşü toplantı sonrasında yazılı hale getirilerek, 5 Mayıs 2006 Cuma günü Bakanlığa resmen teslim edildi. Aşağıda Bakanlığa yazılı teslim edilen görüşümüz yer almaktadır.
 

 

 

 

 

 

 

 

4628 SAYILI ELEKTRİK PİYASASI KANUNU, 6200 SAYILI DEVLET SU İŞLERİ  GENEL MÜDÜRLÜĞܒNÜN TEŞKİLAT VE VAZİFELERİ HAKKINDA KANUN, 4734 SAYILI KAMU İHALE KANUNU, 5346 SAYILI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ AMAÇLI KULLANIMINA İLİŞKİN KANUN VE 4397 SAYILI KANUN İLE DEĞİŞİK 3093 SAYILI TRT GELİRLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN

KANUN TASARISI TASLAĞI ÜZERİNDE RESSİAD GÖRÜŞÜ

 

 

Tasarı Taslağındaki Şekli

RESSİAD ÖNERİSİ

 

Madde1-6200 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

 

   “Ek Madde 2- DSİ Genel Müdürlüğü, 4628 sayılı kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde birden fazla tüzel kişilerin aynı noktada hidroelektrik santral kurmak ve işletmek için müracaat etmeleri durumunda, müracaatlar arasından, Su Kullanım Hakkı Anlaşması yapacak tüzel kişiyi belirler. Seçime ilişkin usul ve esaslar DSİ tarafından çıkarılacak Yönetmelikle tespit edilir.

 

Yapılacak seçim sonucunda, kazanan tüzel kişi EPDK’ya bildirilir.Tüzel kişinin EPDK’dan lisans almasını müteakiben bu tüzel kişi ile Su Kullanım Hakkı Anlaşması imzalanır”

 

     “Ek Madde 3- Havza hidrolojik gözlem ve değerlendirme ve kontrol hizmet bedelinden elde edilecek gelirleri Genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir, diğer taraftan yatırım ve kamulaştırma giderlerini ihtiva eden sermaye giderleri hizmetlerinde kullanılmak üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir. Sermaye ödenekleri “Yılı Programını n Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar” hükümlerine göre yılı yatırım programıyla ilişkilendirilir.”

 

       “Geçici Madde 7- Bu kanunun yayımı tarihinden önce, Umum Müdürlük tarafından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna su kullanım anlaşması yapmaya hak kazandığı bildirilen aynı kaynak için yapılmış çoklu başvurulardan,Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından uygun bulma kararı verilmemiş olanlar,bu kanunun 2’nci maddesi (p) bendi uyarınca yapılacak tüzel kişinin belirlenmesi için Umum Müdürlüğüne iade edilir.”

 

Madde 1 üzerinde görüş

 

RESSİAD olarak çoklu HES başvuruları ile ilgili bu konunun bu değişiklik tasarısı içinde yer almasını zamanında ve yerinde uygun bir girişim olarak görüyoruz.

 

Birden fazla tüzel kişilerin aynı noktada hidroelektrik santral kurmak ve işletmek için müracaat etmeleri durumunda bu müracaatların DSİ tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılmasını öngören tasarının Ek Madde 2, Ek Madde 3, Geçici Madde 7 hükümlerine RESSİAD aynen katılmaktadır ve söz konusu maddeler üzerinde bir değişiklik önermemektedir.

 

Burada önemli olan, yapılacak uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleyecek yönetmeliktir. Bu yönetmelikle getirilecek düzenlemenin RESSİAD ve diğer sektör sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınarak hazırlanması temel ilke olmalıdır.

 

Yapılacak düzenlemenin serbest piyasa kurallarına uygun, potansiyeli en verimli şekilde değerlendirerek elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreye uyumlu şekilde üretilerek tüketicilere sunulmasını esas alması gerekir. Bu bağlamda fizibilite ve projelerin teknik kriterleri kadar, bu projeleri gerçekleştirecek şirketlerin yeterliliği, geçmiş deneyimleri, mali güçleri, teknik kapasiteleri de değerlendirme kriteri olarak göz önüne alınmalıdır.                         

                                                                          

RESSİAD olarak DSİ kanununda böyle bir düzeltme yapılırken, yasal düzenlemeden sonra Yönetmelik hazırlanırken, su kullanım anlaşmalarına su kullanım bedeli gibi bir bedel eklenmemesi ve böyle bir gelir düşünülmemesi hususunu da vurgulamak isteriz.

 

 

 

Madde 2-4628 sayılı Kanununa 19 uncu madde olarak aşağıdaki madde eklenmiştir.

 

Arz Güvenliği

Bakanlar Kurulu enerji arz güvenliğinin sağlanmasından sorumludur. Enerji arz güvenliğine ilişkin konuların izlenmesi Bakanlık tarafından yerine getirilir. Bu izleme, ulusal pazardaki arz/talep dengesi, inşa halindeki veya planlanan yatırım öngörüsü, iletim ve dağıtım sistemi ile üretim tesislerinin  sorunları, enerji arzının kaliteli bir biçimde sürdürülebilirliği ve puant talebin karşılanması kriterlerini içerir. Bu amaçla Bakanlık koordinasyonunda TEİAŞ verileri baz alınarak hazırlanan ve izlemeden elde edilen bulgular ile alınmış veya alınması öngörülen tedbirleri içeren bir rapor her yıl en geç 31 Temmuz tarihi itibarı ile Bakanlar Kuruluna gerekli kararların alınması için sunulur.

 

Rapor çerçevesinde kısa dönem sistem ihtiyaçları için yer ve özellikleri belirlenmiş yeni kapasite üretim yatırımlarının yaptırılması ve yatırımcının yarışma ile seçilmesi kararları Bakanlar Kurulu tarafından alınır. Yatırımların gerçekleştirilmesi için Devlet tarafından yatırım bazında sağlanacak teşvikler, yatırım yeri ve özellikler ile ilgili şartlar, asgari hizmet, arz ve sistem güvenliği açısından öngörüleri içeren hususlar Bakanlığın teklifi ile Bakanlar Kurulu’nca yayımlanır. Bu hususlar; yatırım yapma hakkını kazanmak için özel sektör yatırımcıları tarafından önerilen projelerin değerlendirme metodolojisini de içerir. yarışma ilgili süreç TEİAŞ tarafından yürütülür.

 

Kısa dönem sistem ihtiyaçları dışındaki elektrik talep artışı, birinci fıkrada belirtilen rapor ile öngörülen projeksiyonlar göz önünde tutularak üretim tarafında dengenin sağlanmasını teminen yarıştırma şeklinde yatırımcı teklifleri alınarak bu tekliflere dağıtım şirketleri ve serbest tüketiciler tarafından alivre kontrat sağlanmasıyla yapılacak ek kapasite yatırımları ile karşılanır. Bu kontratlarda, kontratın yürürlük süresinde  tedarikçiye yakıt bedeli dışında ödenecek kapasite bedeli ile kontratın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde ihtilafların çözümü ve yaptırımların uygulanmasına ilişkin hususlar yer alacaktır. Kurul tarafından verilmiş olan üretim lisansları kapsamında yapılacak elektrik üretimi için lisans sahipleri bu maddenin yayımı tarihinden bir yıl içerisinde kurula dağıtım şirketleri veya serbest tüketiciler ile yapacakları elektrik satış kontratlarını ibraz etmek zorundadır. Bu şekilde kontrata bağlanmış lisanslar talep dengelemesi için üretim arz projeksiyonlarında net kapasite olarak dikkate alınır.

 

Bu maddede öngörülen tedbirlerle arz güvenliğinin sağlanamayacağının belirlenmesi halinde, bakanlığın teklifi Bakanlar Kurulu kararıyla Kamu Elektrik Üretim Şirketlerine gerekli üretim tesisi yapma görevi verilir.

 

Ayrıca Bakanlar Kurulu, enerji sektörünün uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesi, çevrenin korunması ile şebeke altyapısının yapımı ve bakımı için ekonomik teşviklerin sağlanmasını da kararlaştırır.

 

Elektrik üretim şirketleri, satışını taahhüt ettikleri elektrik üretim gücünün asgari %5’i kadar elektrik üretim gücünü yedek tutmak zorundadır. Yedek düzenlemesi ile ilgili detaylar TEİAŞ tarafından belirlenir.

 

 

Madde 2 üzerinde görüş

 

9. Plan çalışmasında ortaya çıkan 2009/2010 yıllarına ilişkin arz açığının, serbest piyasa için EPDK tarafından verilmiş lisanlara bağlı projelerde gerekli ilerlemenin sağlanmamış olması nedeniyle 2008 yılında ortaya çıkmasını beklemek gerçekçi bir görüştür. Ancak, artan petrol fiyatları ve Bakanlığımızın tam yansıtmamsına karşın buna bağlı olarak yükselen doğalgaz fiyatları, serbest piyasanın doğalgazla üretim yapan otoprodüktörler kesimini olumsuz etkilediği ve bunların üretimlerini ciddi azaltmaları durumunda bu açığın 2007 yılında ortaya çıkması da beklenmelidir.

 

Bu nedenle RESSİAD Arz Güvenliğinin bir yasa ile düzenlemeye alınıp güvenceye bağlanmasını olumlu karşılamaktadır. Ancak, tasarının bu maddesi serbest piyasaya ciddi biçimde devlet müdahalesi getiren bir niteliktedir. Geçmişte 5 yıl içerisinde EPDK tarafından yapılan düzenlemelerle arz güvenliğinin güvenceye kavuşturulamamış olması, EPDK düzenlemelerinin piyasa oluşumuna katkı yapmayı dışlaması, serbest piyasaya müdahale için bir gerekçe olmamalı, EPDK’nın etkinliği ayrıca soruşturulmalıdır.

 

Maddenin birinci paragrafında ve üçüncü paragrafında değinilen talep (puant talebin karşılanması) şeklinde iç piyasaya yönelik olarak ele alınmıştır. Türkiye UCTE’ye üye olmaya çalışan ve Avrupa bağlantısını bir an önce gerçekleştirmek isteyen bir ülkedir. Ayrıca,  Avrupa’da Türkiye’den özellikle yeşil elektrik (su ve rüzgar elektriği) almak isteyen talep sahipleri vardır. RESSİAD önderlik ettiği ve Avrupa piyasasında geçerli olan yeşil sertifika (gönüllü –voluntary- sertifika) sistemi ile yeşil elektrik ihracı ve sertifika ticaretinden Türkiye’nin yıllık 15-20 milyar US dolar ihracat geliri sağlaması olanaklıdır. Bu nedenle özellikle yenilenebilir enerji üretimi iç piyasanın yanısıra dış talebe de cevap verebilecek bir boyutta geliştirilmelidir. Bu konu da içerdeki arz güvenliği kadar önemli olan ihraç güvenliğidir. Dolayısıyla, birinci paragrafa bu hususun eklenmesi yerinde olacaktır.

 

RESSİAD olarak bu maddenin üçüncü paragrafında yer alan “Kurul tarafından verilmiş olan üretim lisansları kapsamında yapılacak elektrik üretimi için lisans sahipleri bu maddenin yayımı tarihinden bir yıl içerisinde kurula dağıtım şirketleri veya serbest tüketiciler ile yapacakları elektrik satış kontratlarını ibraz etmek zorundadır” cümlesinin serbest piyasanın işlerliği açısından sakıncalı olduğu ve tasarıdan tamamen çıkarılması gerektiği görüşündeyiz.

 

Tasarının altıncı ve sonuncu paragrafında %5 yedek kapasite zorunluluğu getirilmektedir. Termik santrallar, büyük barajlı santrallar için böyle bir yedek kapasiteden söz edilebilir. Ancak, 5346 sayılı yasa kapsamında tanımlanan yenilenebilir enerji santralları için böyle bir yedek kapasitenin oluşturulması teknik olarak bile mümkün değildir. Dolayısıyla 5346 sayılı yasa kapsamındaki yenilenebilir enerji santralları yedek kapasiteden muaf tutulmalıdır.

 

RESSİAD’ın önerdiği biçimde madde metni:

 

Madde 2-4628 sayılı Kanununa 19 uncu madde olarak aşağıdaki madde eklenmiştir.

 

Arz Güvenliği

Bakanlar Kurulu enerji arz güvenliğinin sağlanmasından sorumludur. Enerji arz güvenliğine ilişkin konuların izlenmesi Bakanlık tarafından yerine getirilir. Bu izleme, ulusal pazardaki arz/talep dengesi ile uluslararası pazarda ihraç yükümlülüğünü inşa halindeki veya planlanan yatırım öngörüsü, iletim ve dağıtım sistemi ile üretim tesislerinin  sorunları, enerji arzının kaliteli bir biçimde sürdürülebilirliği ve içeride puant talebin karşılanması, dışarıda ihracat yükümlülüğünün karşılanması kriterlerini içerir. Bu amaçla Bakanlık koordinasyonunda TEİAŞ verileri baz alınarak hazırlanan ve izlemeden elde edilen bulgular ile alınmış veya alınması öngörülen tedbirleri içeren bir rapor her yıl en geç 31 Temmuz tarihi itibarı ile Bakanlar Kuruluna gerekli kararların alınması için sunulur.

 

Rapor çerçevesinde kısa dönem sistem ihtiyaçları için yer ve özellikleri belirlenmiş yeni kapasite üretim yatırımlarının yaptırılması ve yatırımcının yarışma ile seçilmesi kararları Bakanlar Kurulu tarafından alınır. Yatırımların gerçekleştirilmesi için Devlet tarafından yatırım bazında sağlanacak teşvikler, yatırım yeri ve özellikleri ile ilgili şartlar, asgari hizmet, arz ve sistem güvenliği açısından öngörüleri içeren hususlar Bakanlığın teklifi ile Bakanlar Kurulu’nca yayımlanır. Bu hususlar; yatırım yapma hakkını kazanmak için özel sektör yatırımcıları tarafından önerilen projelerin değerlendirme metodolojisini de içerir. Yarışma ile ilgili süreç TEİAŞ tarafından yürütülür.

 

Kısa dönem sistem ihtiyaçları dışındaki elektrik talep artışı, birinci fıkrada belirtilen rapor ile öngörülen projeksiyonlar göz önünde tutularak üretim tarafında dengenin sağlanmasını teminen yarıştırma şeklinde yatırımcı teklifleri alınarak bu tekliflere dağıtım şirketleri ve serbest tüketiciler tarafından alivre kontrat sağlanmasıyla yapılacak ek kapasite yatırımları ile karşılanır. Bu kontratlarda, kontratın yürürlük süresinde  tedarikçiye yakıt bedeli dışında ödenecek kapasite bedeli ile kontratın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde ihtilafların çözümü ve yaptırımların uygulanmasına ilişkin hususlar yer alacaktır. Bu şekilde kontrata bağlanmış lisanslar talep dengelemesi için üretim arz projeksiyonlarında net kapasite olarak dikkate alınır.

 

Bu maddede öngörülen tedbirlerle arz güvenliğinin sağlanamayacağının belirlenmesi halinde, bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla Kamu Elektrik Üretim Şirketlerine gerekli üretim tesisi yapma görevi verilir.

 

Ayrıca Bakanlar Kurulu, enerji sektörünün uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan yükümlülüklerinin yerine getirilmesi, çevrenin korunması ile şebeke altyapısının yapımı ve bakımı için ekonomik teşviklerin sağlanmasını da kararlaştırır.

 

Elektrik üretim şirketleri, 5346 sayılı yasa kapsamında üretim yapan yenilenebilir enerji şirketleri hariç olmak üzere satışını taahhüt ettikleri elektrik üretim gücünün asgari %5’i kadar elektrik üretim gücünü yedek tutmak zorundadır. Yedek düzenlemesi ile ilgili detaylar TEİAŞ tarafından belirlenir.

 

 

Madde 3- 4628 sayılı Kanun’un “Tanımlar başlıklı” 1’inci maddesine (51) numaralı bend olarak aşağıdaki tanım eklenmiştir.

 

Uluslararası enterkonneksiyon şartı:Ulusal elektrik sisteminin diğer ülkelere ait elektrik sistemi ile senkron paralel şeklinde işletilebilmesinin ve/veya söz konusu ülke elektrik sistemindeki bir üretim tesisi ya da üretim tesisinin bir ünitesinin Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği ve/veya Elektrik Piyasası Dağıtım yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ulusal elektrik sistemine paralel çalıştırabilmesini ve/veya enterkonneksiyon hatları ile komşu ülkede oluşturulacak izole bölgenin beslenmesi ve/veya asenkron bağlantıyı,

 

 

Madde 3 üzerinde görüş                           

 

RESSİAD maddeye aynen katılmaktadır.

 

Madde 4-4628 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.

 

(b) fıkrasının 4 üncü paragrafı aşağıda ki şekilde değiştirilmiştir.

Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi, Bakanlığın kararı doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon çalışmalarını yapar ve uluslararası enterkonneksiyon şartına uygun olarak tesislerini kurar veya kurdurur. İletim sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan serbest tüketiciler dahil tüm sistem kullanıcılarına şebeke yönetmeliği ve iletim lisansı hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayırım gözetmeksizin iletim ve bağlantı hizmeti sunar. Tesislerin kullanıcılar tarafından yapılması durumunda enterkonneksiyon tesis kapasitesinin tamamı, tesisi yapan kullanıcıya yatırımın fizibilitesinde belirlenen süre kadar tahsis edilir. Bu tahsis edilen kapasitenin kullanılmaması durumunda kullanılmayan kısım diğer kullanıcılara tahsis edilir.

 

(f) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş.

İthalat – ihracat faaliyeti gösterebilecek tüzel kişiler: 3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında kanuna göre oluşturulan Bakanlık görüşü doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden ya da ülkelere, lisanları çerçevesinde elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi, özel sektör toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri ve perakende satış lisansı almış dağıtım şirketleri tarafından, bu Kanun ile ilgili yönetmelikler, lisanslar, şebeke yönetmeliği ve dağıtım yönetmeliği uyarınca yapılır.

 

(f) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki bölüm eklenmiştir.

Uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmadığı durumda, Türkiye elektrik sisteminde arz güvenliğinin sağlanmaması, iletim ve/veya dağıtım şebeke kısıtı olduğu durumlarda Bakanlık görüşü doğrultusunda ülkemizde oluşturulacak izole bölge besleme yöntemiyle elektrik enerjisi ithal edilebilir.

 

 

Madde 4 üzerinde görüş

 

RESSİAD olarak bu maddenin (f) fıkrasında tanımlanan ihracat yapabilecek şirketler kapsamına yenilenebilir enerji üretim şirketlerinin katılması gerektiğine inanıyoruz. Yukarıda 2. madde ile ilgili görüşlerimizde açıkladığımız gibi, Türkiye’ye önemli bir gelir sağlayabilecek yeşil elektrik ihracı ve yeşil sertifika ticareti, yenilenebilir enerji üretim şirketleri tarafından  özel sektör toptancı, dağıtımcı ve perakendeci şirketlerine bağlı olmaksızın direkt olarak yapılabilmelidir. Türkiye’de yenilenebilir enerji üretiminin önünü açacak en önemli teşvik de budur. Dolayısıyla (f) fıkrasında dağıtım şirketleri ifadesinden sonra gelmek üzere, “sadece kendi üretimlerinin ihracı için 5346 sayılı yasa kapsamında üretim yapan yenilenebilir enerji üretim şirketleri” ifadesinin yer almasını öneriyoruz.

 

RESSİAD’ın önerdiği biçimde madde metni:

 

Madde 4-4628 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.

 

(b) fıkrasının 4 üncü paragrafı aşağıda ki şekilde değiştirilmiştir.

Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi, Bakanlığın kararı doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon çalışmalarını yapar ve uluslararası enterkonneksiyon şartına uygun olarak tesislerini kurar veya kurdurur. İletim sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan serbest tüketiciler dahil tüm sistem kullanıcılarına şebeke yönetmeliği ve iletim lisansı hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayırım gözetmeksizin iletim ve bağlantı hizmeti sunar. Tesislerin kullanıcılar tarafından yapılması durumunda enterkonneksiyon tesis kapasitesinin tamamı, tesisi yapan kullanıcıya yatırımın fizibilitesinde belirlenen süre kadar tahsis edilir. Bu tahsis edilen kapasitenin kullanılmaması durumunda kullanılmayan kısım diğer kullanıcılara tahsis edilir.

 

(f) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş.

İthalat – ihracat faaliyeti gösterebilecek tüzel kişiler: 3154 sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında kanuna göre oluşturulan Bakanlık görüşü doğrultusunda uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmuş ülkelerden ya da ülkelere, lisanları çerçevesinde elektrik enerjisi ithalatı ve/veya ihracatı, Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi, özel sektör toptan satış şirketleri, perakende satış şirketleri ve perakende satış lisansı almış dağıtım şirketleri, sadece kendi üretimlerinin ihracı için 5346 sayılı yasa kapsamında üretim yapan yenilenebilir enerji üretim şirketleri tarafından, bu Kanun ile ilgili yönetmelikler, lisanslar, şebeke yönetmeliği ve dağıtım yönetmeliği uyarınca yapılır.

 

(f) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki bölüm eklenmiştir.

Uluslararası enterkonneksiyon şartı oluşmadığı durumda, Türkiye elektrik sisteminde arz güvenliğinin sağlanmaması, iletim ve/veya dağıtım şebeke kısıtı olduğu durumlarda Bakanlık görüşü doğrultusunda ülkemizde oluşturulacak izole bölge besleme yöntemiyle elektrik enerjisi ithal edilebilir.

 

 

Madde 5-5346 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinin (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 

   d) 2011 yılı sonundan itibaren bu fiyat uygulaması rüzgar santralleri hariç olmak üzere işletmede yedi yılını tamamlamış olan YEK Belgeli elektrik enerjisi üreten tesisler için sona erer. Bu süre rüzgar santralleri için on yıl olarak uygulanır. Perakende satış şirketleri, u Kanun kapsamında almakla yükümlü oldukları YEK Belgeli elektrik enerjisini, öncelikle işletmede on yılını doldurmamış olan rüzgar santrallerinden ve işletmede yedi yılını doldurmamış olan diğer YEK belgeli elektrik enerjisi üreten tesislerden (c) bendinde belirlenen fiyat uygulamasına göre satın alır ve aldıkları elektrik enerjisi miktarı  (b) bendinde belirtilen oranın altında kaldığı taktirde bu orana ulaşmak için kalan gerekli miktarı, ikili anlaşmalar çerçevesinde Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatından yüksek olmamak üzere piyasa koşullarında satın alırlar.

 

Madde 5 üzerinde görüş

 

RESSİAD bu madde ile rüzgar santralları için özel fiyat uygulamasını (genelde özel fiyata yandaş olmamakla beraber) yedi yıldan 10 yıla çıkaran düzenlemeye olumlu bakmaktadır. Ancak, özel fiyatın belirlenmesinde belli bir garanti ifade edecek sınırlamalarla, fiyatın herhangi bir düzeyde sabitlenmesine,  serbest piyasanın kurallarına uygun olmayacak düzenlemelere karşıdır. Bu şekilde yenilenebilir enerjinin göreceli fiyatının yükseltilmesinin bu kaynaklara kamuoyu ilgisinin azalmasına neden olmasından da endişe duymaktadır.

 

Burada temel olan ortalama “elektrik toptan satış fiyatına” kesin bir açıklık getirmek gerekmektedir. Zira, bu konuda EPDK’nın hesaplayıp ilan ettiği, TETAŞ’ın ilan ettiği, TEDAŞ’ın alımlarda uyguladığı fiyatlar birbirinden farklıdır. TEDAŞ bugün dağıtım şirketlerinin yenilenebilir enerji üretimcilerinden toptan elektrik alımını da Elektrik Piyasası Yasası’nın özüne aykırı ve hukuken geçerliliği tartışmalı bir Yönetim Kurulu kararı ile engellemektedir. Oysa, dağıtım özelleştirmesi veya işletme hakkı devirleri yapılmadan önce de bölgesel dağıtım şirketlerinin pazarlıkla üreticiden direkt alım yapmasına izin verilmelidir. Bu durumda EPDK’nın 8.36 Ykr/kWh olarak ilan ettiği fiyat otomatikman 10 Ykr/kWh düzeyine çıkacaktır ki, 5346 sayılı yasanın 6. maddesinin (c) bendinde öngörülen Bakanlar Kurulu tarafından yapılacak % 20’ye kadar artış, böyle bir Bakanlar Kurulu kararına bile gerek kalmadan piyasada kendiliğinden halledilmiş olacaktır. Yenilenebilir enerji üretimcisi serbest piyasa koşullarında TEDAŞ engellemesine maruz kalmadan 21 dağıtım bölgesindeki şirketlerle özel satış anlaşmaları yapabilmeli ve bu güvenceye alınmalıdır. Bunun yasaya bir hüküm koymaksızın idari kararla çözümlenmesi de mümkündür.

 

 

Madde-6

 

RESSİAD’ın ilgi alanı dışında

 

Madde 7 ve Madde 8  (TRT payı ile ilgili maddeler)

 

RESSİAD elektrik fiyatından TRT payının tamamen kaldırılmasından yanadır ve bunu hukuk devletinde yasaların gerektirdiği bir zorunluluk olarak görmektedir.

 

Merkez
Kuleli Sokak No:87 Daire:2, 06700 G.O.P./ANKARA

Tel: +(90) 312 436 95 98 - Faks: +(90) 312 436 95 98

Elektronik posta: ressiad@ressiad.org.tr