Yönetim Mevzuat Tüzük İletişim   20.01.2018

AK Enerji
AKÖZ Grubu
BAYINDIR Holding
BEREKET ENERJİ
BİLGİN ENERJİ YATIRIM HOLDİNG
BOREAS ENERJİ
Borusan EnBW Enerji Yatırımları ve Üretim A.Ş.
ÇALDERE
ÇİMTAŞ ÇELİK İMALAT MONTAJ ve TESİS A.Ş.
Das Mühendislik ve Enerji Yatırımları A.Ş.
ENİMEKS
Epuron GmbH
ERKO Şirketler Grubu
GALKON
GÜNGÖR ELEKTRİK
GÜRİŞ İnşaat ve Mühendislik A.Ş.
HAREKET Proje Taşımacılığı ve Yük Mühendisliği A.Ş.
HEXAGON Danışmanlık ve Ticaret A.Ş.
HİDRO DİZAYN
KARESİ ENERJİ A.Ş.
LNG Process A.Ş.
MASTER DANIŞMANLIK MÜMESSİLLİK VE TİCARET  A.Ş.
OZG Enerji İnşat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.
PERFECT WIND
RES ANATOLIA
SANKO ENERJİ
SOYAK Holding
TÜRKERLER İnşaat
USLUEL A.Ş.
Vestas Türkiye
YENİGÜN İnşaat
YILDIRIM GRUP
ZORLU Holding
© 2005 RESSİAD
 
Duyurular
Özel sektör üretim şirketleri çok amaçlı baraj ve HES projelerini yapıp işletmeli ve bunu sağlayacak liberal bir kanun çıkarılmalı 10.09.2005

Özel sektör üretim şirketleri

sadece enerji amaçlı baraj ve HES projelerini değil,

çok amaçlı baraj ve HES projelerini de liberal anlayışla yapıp işletmeli,

bunun için hızla yeni bir yasal düzenleme yapılmalı!

 

 

 

 

HES projelerinin yapımı için özel sektörün EPDK’daki lisans ihalelerine gösterdiği ilgi basında, “Suyun başını tutma yarışı”, “İşadamı baraja girdi” gibi başlıklarla haber oldu. Özel sektörün bu alana sınırlı girişi, önce yap-işlet-devret ve işletme hakkı devri kapsamında olmuştu, ama üretim şirketi olarak girişi mevzuat nedeni ile oldukça geç kaldı. Yap-işlet-devret ve işletme hakkı devri kapsamındaki giriş de, sonradan yatırımcı şirketleri yok yere  bezdiren raporlara, soruşturmalara, davalara konu oldu.  Değerlendiremediğimiz su potansiyeline en alt düzeyi ile üretilemeyen elektrik açısından bakarsak, yılda 7.6 milyar dolar boşa akıyor. Özel sektörün varlığını ortaya koyduğu bugün için kullanılabilir elektrik üretim potansiyeli açısından bakarsak, 20 milyar dolar boşa akmakta. Hele kullanma ve içme suyu, sulama suyu kapsamında bakarsanız, 50 milyar doların üzerindeki bir değer boşa akıyor.

 

HES projelerine özel sektörün girişi ile ilgili olarak DSİ Genel Müdürü Prof. Dr. Veysel Eroğlu, basına verdiği demeçte; “Madem ki bunları genel bütçeden karşılamak zor, özel sektör de devreye girsin dedik. Özel sektörün HES kurması için, Su Kullanım Anlaşması Yönetmeliği’ni çıkardık. Böylece bir buçuk yılda 464 tane projeye müracaat edilmiş durumda. Bütün bunların toplamı 8 841 MW’lık güç. Bu da iki buçuk – üç tane Atatürk Barajı ya da Atatürk, Karakaya, Keban, Altınkaya ve Oymapınar’ın toplamından daha büyük bir potansiyel” diyor.

 

RESSİAD, elektrik üretim amaçlı HES projelerinin özel sektöre açılmasına ilişkin gelişmeleri, biraz geç kalınmış olsa da memnuniyetle izliyor, bu tür baraj ve HES projelerinden başka sulama ve içme suyu projelerinin de özel sektöre açılmasını bekliyor. Böylece, sadece enerji üretimi ile fizıbıl olamayan projelerin fizıbıl olmasına ve yapılmasına olanak tanınmış olacak.

 

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile özel sektörün elektrik enerjisi üretim amaçlı HES projeleri yapması ve işletmesi yasal güvenceye bağlanmış olmakla birlikte, söz konusu HES projesi, DSİ veya EİE proje portföyünde çok amaçlı (elektrik üretimi, içme-kullanma suyu ve/veya sulama suyu amaçlı) olarak sınıflandırılmış ise, firma projeyi bitirse bile, içme ve sulama suyu hakları DSİ’ye kalmakta ve yatırımcı kuruluş projenin bu yanından  yarar sağlayamadığı gibi, zarar da görebilmektedir. Bu nedenle çok maksatlı hidrolik projeler fizıbıl olmaktan çıkmakta, DSİ’nin ödenek yetersizliği nedeniyle hiç yapılamaz duruma gelmektedir. Burada kaybeden sulama suyu ihtiyacı içindeki çiftçiler ve onların örgütü sulama birlikleri, içme ve kullanma suyu sıkıntısı çeken belediyeler, sonuçta ülke halkı ve ülke ekonomisi olmaktadır.

 

Enerji amaçlı bir HES projesinden bir metre küp su için ortalama 1 US cent katma değer sağlanırken, aynı miktardaki bir metre küp su, sulama için kullanıldığında 10 US cent, içme ve kullanma suyu için kullanıldığında ise 100 US cent (1USD) katma değer yaratabilmektedir.

 

Yasal mevzuat uygun hale getirilirse, özel sektör, çok amaçlı HES projelerini kolaylıkla ve kısa zamanda yapacaktır. Bugün için özel sektörün elektrikle birlikte, sulama suyu ve içme suyu barajlarını da yapıp işletmesini düzenleyen, bunu üretim şirketi biçiminde gerçekleştirmesine olanak tanıyacak bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. 3996 sayılı yasa kapsamında yap-işlet-devret yöntemi ile gerçekleştirmek söz konusu ise de, bunun Bakanlar Kurulu Kararı gerektirmesi, projelere siyasi tercihlerin karışması, yap-işlet-devret projelerine karşı kamu sektöründe başlangıçtan beri varolagelen terslik, kamuoyunda yaratılan şüphe ve tepki, bunun finansör kuruluşlara olumsuz yansıması düşünülecek olursa, bu yol artık çıkmaz yoldur. özel sektör, ağzı sütten yandığı için ayranı üfleyerek içmekte, yap-işlet-devret yöntemi ile proje yapmak istememekte, kaldı ki istese bile mevcut prosedürde yapamamaktadır.   

 

Özel sektörün çok maksatlı baraj ve HES projelerini yapmasına ve üretim şirketi olarak işletmesine, tesislerin mülk sahibi olmasına olanak tanıyacak bir yasal düzenlemeye acilen ihtiyaç var. Bunun için gerekirse anayasada bile değişiklik yapılmalı ve yeni bir yasa çıkarılmalıdır. RESSİAD bu ihtiyaca dikkat çekiyor!

  

Artık sularımız boşa akmasın, özel sektör eliyle çok amaçlı projelerde, bu ülkeye katma değer yaratmak için değerlendirilsin.

 

 

Merkez
Kuleli Sokak No:87 Daire:2, 06700 G.O.P./ANKARA

Tel: +(90) 312 436 95 98 - Faks: +(90) 312 436 95 98

Elektronik posta: ressiad@ressiad.org.tr